Жастардың өзіне де қолайлы, ауылға да пайдалы

Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен республикалық «Дипломмен – ауылға!»

бағдарламасының жүзеге асқанына он жылдың жүзі болды. Осы уақыт аралығында шалғайдағы елді мекендер ең қажетті деген дәрігер, мұғалім, ветеринар, мәдениет пен спорт саласының мамандарымен толықты. Бұл жобаның ауыл үшін де, жастар үшін де баянды бастама болғаны анық. Мемлекет басшысы жастар жылының салтанатты ашылу рәсімінде сөйлеген сөзінде жас мамандардың ауылға көшіп барғаны үшін төленетін жәрдемақы мөлшерін көбейтуді тапсырды. Бұл, әрине, ауылға баратын жастардың санын арттыратыны сөзсіз. Десе де, тұрғын үй алу үшін бұған дейін берілген несиелердің берешегін қайтаруда аудандарда түйткілдер туындауда. Тіпті, мемлекет қаржысын қайтармай, табан жалтыратқандар да баршылық. Сонымен, осы он жыл ішінде бағдарлама аясында облыс бойынша қанша жас маман ауылға тартылды? Ауылда тұрақтап қалған мамандардың пікірі қандай? Бүгінгі әңгіме өзегі осы тұрғыда болмақшы.
Ресми деректерге сүйенетін болсақ, қазіргі таңда Ақмола облысында 148 996 жас бар. Бұл облыстағы жалпы халық санының 20,2 пайызын құрайды. Олардың арасында қоғамдық өмірге өз үлесін қосып, белсенділік танытатын жастар саны – 86 мыңнан астам адам. Ауылдық жерлердегі жастар үлесі 55 пайызға жуық.
Жобаның басты міндеті ауылда кадрлық әлеуетті дамытып, қызмет көрсету деңгейін арттыру, білікті мамандарды ауылдық елді мекендердегі денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет және спорт қызметкерлерін, ауыл шаруашылығы қызметкерлерін тарту болып табылады.
Ақмола облыстық экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының өңірлерді дамыту бөлімінің жетекшісі Арман Талғатұлының берген деректеріне сәйкес, Ақмола облысында осы он жыл аралығында 4117 маман жоба аясында жұмысқа орналасып, оларға 518 миллион теңгенің көлемінде тиісті әлеуметтік қолдау көрсетілген. Тарқатып айтар болсақ, Ақмола облысында он жыл ішінде шалғайдағы елді мекендерде осы бағдарлама бойынша 3107 педагог, 754 медицина саласының маманы, 121 мәдениет қызметкері, 84 ауыл шаруашылығы, сонымен қатар, мәдениет пен спорт саласының қызметкері жұмысқа орналасқан. Тұрғын үй сатып алу үшін бюджеттік несиеге қол жеткізген 2115 маман бар. Осы мақсатқа
5 миллиард 673,5 миллион теңге көлемінде қаражат бөлініп, игерілген.
«Дипломмен – ауылға!» бағдарламасы бойынша барған маманға әлеуметтік қолдау көрсету мақсатында 70 айлық есептік көрсеткішке тең сомада біржолғы көтерме жәрдемақы төленеді. Сонымен қатар, тұрғын үй сатып алу үшін әлеуметтік қолдау арқылы 1500 айлық есептік көрсеткіш көлемінде 15 жыл мерзімге 0,01 пайыздық мөлшер бойынша бюджеттік несие түріндегі әлеуметтік қолдау көрсетіледі. Жастар жылына орай, алдағы уақытта бұл көрсеткіш 70-тен 100 пайызға артатын болады.
Әлеуметтік көмекті алудың жалғыз шарты, маманның ауылдық елді мекенде кемінде 3 жыл жұмыс істеуі керек. Бағдарламаны іске асыру барысында шарттың талаптарын орындамауға байланысты мәселелер де туындап отыр. 2019 жылдың 1 қаңтарына жүргізілген мониторингке сәйкес, 108 маманның келісім шартты бұзу фактілері орын алған. 2009 жылдан бастап 2018 жылға дейінгі кезеңде 61,9 миллион теңге сомасына 83 сот шешімі шығарылды. Қазіргі таңда соттың қарауында 7 талап арыз бар.
Әрине, әр істі адалдықпен атқару адамзат баласының парызы. Болашақты да жан баласы болжай алмайды. Қалай дегенмен де, жас кезіңнен әр ісіңе аса жауапкершілікпен қараған абзал. Байқағанымыздай, соңғы жылдары қалада туып-өскен жастардың ішінен де осы бағдарлама аясында ауылда еңбек еткенді жөн санайтындар саны артып келеді. Жасырары жоқ, бұл жастарға ауылда еңбек ету таптырмас тәрбие болмақ. Олар ауылдың тыныс-тіршілігімен таныса отырып, қазақы мінез-құлықты бойына сіңіреді, ана тілін толық меңгеріп шығады. Ауылға аттанған жастар үшін тұрғын үй алуға мүмкіндіктер жасалып, жеңілдікпен несиелер берілетіндігін ескерсек, бұл жобадан бас тартуға ешқандай да себеп жоқ.
Шарапаты мол бағдарламаның шапағатын көріп отырған жастардың қатарында Қырықбай Серуенбайұлы да бар.
Ол Астанадағы гуманитарлық колледжде оқып жүріп, өзінің туған жері Бұланды ауданындағы Қараөзек ауылындағы мектепте оқу-тәжірибесінен өтеді. Алтын ұя мектебінде еңбек ету бала кезіндегі арманы болатын. Қолына диплом алғасын бірден ауылдағы мектепке келіп, жұмыс сұраған. Жас маманның бетінен қақпай, құрақ ұшып қарсы алған мектеп ұжымы мен оның басшысы К.Дайыроваға бұл күнде жас маман дән риза. Өзі де мемлекет тарапынан қолға алынған жоба бойынша жұмысқа кіріскеніне қуанышты.
–Қолыма диплом алған кезде бірден ауылда еңбек етуді ойладым. Себебі, көзі ашық азамат ретінде мен мемлекет тарапынан жас мамандарға қолдау бар екендігін жақсы білетінмін. Осылай қалада жүріп тапқан-таянғанымды жалға алған пәтерге жұмсағанымша, мемлекет тарапынан берілген жеңілдіктерді пайдаланып, алаңсыз еңбек еткенді жөн санадым. Содан болар, елді мекенде тұрып, сол жерде тамыр жайып, ауыл адамдарына қолымнан келген бар көмегімді беріп, оқу орнында алған білімімді іс-тәжірибемен ұштастырып еңбек етуді өзіме мақсат тұттым. Жастар ауылдан қашпауы керек. Қазіргі ауылдың ахуалы жақсарған. Елдің тұрмысы да түзелген. Жыл санап инфрақұрылымдар да бой көтеруде. Ауыл адамдары табиғатынан ақжарқын, бауырмал келетіні белгілі. Өз басым осы ауылда еңбек ететініме еш өкінбеймін. Өйткені, мәдениет пен тәрбиенің көзі ауылда. Қазіргі таңда индустриялдық-инновациялық бағдарламалар жасалып жатыр. Негізі, қай жақта жүрсең де, білімді, өз ісіңе ұқыпты болсаң жұмыссыз қалмайсың,–дейді ол өз ойымен бөлісіп.
Баянды бағдарлама көптеген жасқа жігер беріп қана қоймай, олардың сол ауылда тұрақтап қалуына, сонымен қатар, әрбір жастың материалдық жағдайын шешуге зор үлес қосуда. Жас мамандар бірауыздан мемлекет тарапынан көптеген қолдаулар көрсетіліп жатқандығын, соның бірі «Дипломмен – ауылға!» бағдарламасы екендігін қуанышпен айтады.

Ұлмекен ТЫНЫШТЫҚҚЫЗЫ,
«Арқа ажарының» өз тілшісі.

Пікір қалдыру

Міндетті өрістер таңбаланған Обязательные поля помечены *