«Өндірісіміз өрлеу үстінде»

«ЕПК Степногорск» акционерлік қоғамының бас директоры,
Ақмола облыстық мәслихатының депутаты, «Құрмет» орденінің иегері Анатолий ТОМИЛОВ

Степногорск подщипник зауыты елімізде баламасы жоқ кәсіпорын. Мұндағы құрылыс 1972 жылы қолға алынып, 1985 жылы толық қуатында жұмыс істей бастаған. Кеңес өкіметінің мызғымастай құзырындағы кәсіпорын бірнеше рет құрылымдық өзгерістерге түсті. Құпиямен тұмшаланған мемлекеттік №16 подщипник зауытының құрамында да болды. Ал, 2001 жылдан «Еуропа подщипник корпорациясы» холдингінің мүшесі ретінде қызмет көрсетуде. Яғни, бұл интеграциялық қадамдарға сүйенген бірлескен кәсіпорын. Мұның өзі уақыт талабындағы озық қадам, жақсы ниет екендігі даусыз. Бірақ, дүрілдеп тұрған зауыттың екпіні бәсеңси бастаған тұстар да болды. Неліктен? Тығырықтан шығудың қандай жолдары қарастырылуда? Бұған жауапты қазір «ЕПК Степногорск» аталатын акционерлік қоғамының бас директоры, Ақмола облыстық мәслихатының депутаты, «Құрмет» орденінің иегері Анатолий Иванович Томиловпен жүргізген сұрақсыз сұхбатымыздан табуға болатындай.

Қалай болғанда да ТМД аумағындағы Мәскеу, Самара, Вологда, Саратовтағы ең ірі подщипник зауыттарының басын біріктіретін холдингтің құрамына енуіміз тиімді таңдау екендігі сөзсіз. Біз осы арқылы өз өнімдерімізбен жаңа тұтыну нарықтарына шықтық және Ресей мен Қазақстан темір жол көлігін аса қажет подщипниктермен қамтамасыз ететін ірі кәсіпорынға айналдық. Зауытымыз қысқа цилиндрлі роликтермен жабдықталған радиалдық подщипниктер дайындауға маманданған. Ал, 2007 жылдан бері тау-кен өндірісі, металлургия, ағаш өңдеу кәсіпорындары, машина жасау және мұнай-газ өнеркәсібі үшін өнімдер шығара бастадық. Енді, былтырдан бері ірі габаритті подщипниктер өндірісін игердік. Жабдықтар мен құрал-саймандар өндірістік іркілістегі «Мәскеу ЕПК» АҚ тасымалданды. Бұл біз үшін де күрделі кезең болды.
Әсіресе, соңғы үш-төрт жыл өз мүмкіндіктерімізді жүзеге асырудағы қиындықтарға толы болғандығын жасырғым келмейді. Мұны әлемді құрсаған экономикалық дағдарыспен, қаржы-валюта саясатындағы келеңсіз ауытқушылықтармен, Ресей рублінің құнсыздануымен байланыстыруға болады. Осыған сәйкес, холдингтің өндірістік ұстанымдары біршама өзгерді. Мәселен, біздің негізгі тұтынушымыз – «Ресей темір жолы» АҚ өзінің вагон паркін жаңарту бағытын ұстанды. Бұл Степногор подщипниктерінің 30 пайызы сұраныссыз қалды деген сөз. Ал, оның орнын жаңа өнімдермен толтыру жөнінде әңгіме қозғаудың өзі артық. Қазір біз Мәскеу номенклатурасындағы өнімдерді шығаруға бейімделудеміз. Ол уақытты талап етті.
Соған қарамастан, абыржитындай жағдай жоқ. Еуроподщипник корпорациясы өндірісімізді сауықтыру қадамдарын бастады. Зауытымыздың 2015 жылы кепілді тапсырыстағы 518 мың дана подщипникті әріптестерімізге жөнелте алғанымыз ертеңгі күнге сенім қалыптастырды. Өнім көлемінің азаюы мүмкін екендігіне қарамастан біз жыл сайын жұмыс ауқымын кеңейте білдік. Бұған қоса, үстіміздегі жылы одан бұрынғы жылдардың көрсеткішіне жетеміз деген ойымыз бар. Мысалы, 1990 жылы 2 миллион 209 мың дана подщипник шығарсақ, бұл көрсеткіш 2018 жылдың 10 қыркүйегінде 43 миллионға жетті. Демек, жұмысшыларды қысқарту болмайды, ал подщипниктердің жаңа түрлерін игеру қосымша күшті қажетсінетіні белгілі.
Бізге білікті маман жұмысшылардың керектігін мына жағдайлармен де байланыстырған жөн. Біріншіден, кәсіпорын холдингтің номенклатуралық тізіміндегі подщипниктердің 150 түрін дайындау мүмкіндігіне ие болып отыр. Екіншіден, бүгінгі күні Мәскеудегі корпорация басшылығы ірі габаритті өндірісті «ЕПК Степногорск» акционерлік қоғамына беру мәселесін көтеріп жатыр. Бұл жоғары сұраныстағы подщипниктердің ауқымы 2,5 метр, салмағы 6 тоннаны құрайды.
Зауытымыздың бұған дайындығы да, ынта-жігері де жеткілікті. Логистикалық талаптарға сай небары 20 пайыздық жүктемені алып отырған бірнеше бөлімшені жұмыс істеп тұрған өндірістік буындарға жақындату қолға алынды. Бұл орайда, сыннан өткен шешуші бөлімдер де қуаттанғанын айтуға болады. Батыстық фирмалар ұсталық кәсіптен баяғыда алыстаған. Оның өнімдерін сырттан сатып алуды тиімді санайды. Ендеше, қалыптасқан дәстүрлерді ұстанатын кәсіпорнымыздағы ұсталар мен токарьлар, соған сабақтас учаскелердегі адамдар жұмыссыз қалуды былай қойғанда, жұмысшыларға сұраныс артуда.
Зауыт вагон подщипниктері өндірісін кеңейтуге мүмкіндік алды. Ресейдегі біршама кәсіпорындардың бұл өнімді шығаруды доғаруы бізді монополистке айналдырып отырғандай. Мұны құрастырмалы жабдықтардың дені Саратов зауытынан бізге жеткізілуінен көруге болады.
Осы айтылғандардың барлығын Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың экономикалық саясаттың алдағы шараларын қарастырған сөздерімен байланыстырғым келеді. «Біздің интеграциялық саясатымыз өте дұрыс, – деп атап көрсетті Елбасы. Қазақстанда экономика көлемі бойынша да, халық саны бойынша да нарық жеткіліксіздігі сезіледі. Бізге өзге де нарықтар керек. Біз үшін Ресей мен Қытай үлкен нарық». Президент бұл орайда интеграциялық үрдістің өрісті кеңейтетінін айтып отыр. Біздің зауыт Ресеймен тікелей қарым-қатынастағы кәсіпорын. Біз екі жақты қолайлылықты қамтамасыз етуіміз керек. Сондықтан, кәсіпорын ұжымы өз еліміз бен корпорация мүддесі негізінде нарықтық ауқымды нығайтуға күш салады. Бұл дүниежүзілік сауда ұйымына мүше ел ретінде бәсекелестік қозғалысты барынша дамытуды талап етеді.
Жоғарыда айтқанымыздай, жаңа еңбек қатынастарына дайын кадр шешуші тұлға болатыны түсінікті. Зауытымыз Мәскеу, Санкт-Петербург, Новосибирск, Нижний Новгород, Екатеринбург, Астана, Алматы қалаларындағы кәсіби оқу орталықтарымен тығыз байланыс орнатқан. Сондай-ақ, зауыт базасында Степногорск политехникалық колледжінің филиалы жұмыс істейді. Бұған қосымша, қыркүйек-мамыр аралығында 63 кісі зауытішілік сабақтарға қатысып, үш бағыттағы аралас мамандықты игерді. Жалпы, жылына әртүрлі оқу формаларына зауыттың 1356 мүшесі тартылуда. Ал, біздегі құрамның 70 пайызы жоғары, орта арнаулы білім иелері.
Зауыт жылына 1,8 миллион дана подщипник өндіру қуатына ие. Өнімдеріміз Қазақстан, Ресей, Беларусь, Украинаның нарығына жөнелтілуде. Барлық жұмыс ИСО 9001-2001, ИСО 9001-2011, 9001:2008, 50001:2011 сапа менеджменті жүйесімен серификатталған. Сондай-ақ, 2018 жылы халықаралық IRIS стандарты версиясымен, Кеден одағының ТР ТС 001/2011 техникалық регламентімен сәйкестендірілдік. Кәсіпорын, тиісті талаптар сақталған жағдайда, өз өнімдеріне 300-ден 600 мың километр кідіріссіз жол жүруіне кепілдік береді.
«ЕПК Степногорск» АҚ 2018 жылы өндіріске 1 миллиард 433 миллион теңге қаржы бағыттады (2017 жылғыдан 3 есе). Осының нәтижесінде былтыр 1 миллион 392 мың дана әртүрлі модификациядағы подщипник шығардық. Бұл 2017 жылғыдан 60,4 пайызға артық.
Мұның өзі Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Қазақстандықтардың әл-ауқатының өсуі: табыс пен тұрмыс сапасын арттыру» атты Жолдауында ерекше атап көрсетілген әлеуметтік бастамаларымыздың ауқымын кеңітті. Мәселен, жұмысшыларымыздың мерейтойлары мен үй ішінің қуанышы, тағы басқа жағдайларға 2018 жылы кәсіпорынның әлеуметтік бюджетінен 3 миллион 246 мың теңге жұмсалса, «Жұмысшыларды сауықтыру, санаториялық-курорттық жолдамалармен қамту» бабы бойынша 5 миллион 704 мың теңге қаржы бөлінді. Ал, ұжым мүшелерінің жазғы демалысын ұйымдастыруға 3 миллион 200 мың теңге қарастырылды. Әлеуметтік қоржынымыздың салмақты бөлігі жұмысшылардың екпінді еңбегін атап өтуге (4 млн.555 мың т.), еңбек өтілі бойынша көтермелеуге (30-90 мың теңге), материалдық көмек көрсетуге жаратылады. Біздің кәсіпорнымызда 2500 адам жұмыс істейді және олардың жалақысы жыл санап өсіп келеді.
Осы орайда, 2018 жылы қала мен облыс аумағындағы шығармашылық ұжымдарын, әлеуметтік аз қамтылған азаматтарға демеушілік жасауға 1 миллион 307 мың теңге босатылғанын айта кеткім келеді. «ЕПК Степногорск» акционерлік қоғамы 10 жыл бойы Ақкөл балалар үйін шептік қамқорлыққа алған.

Сұхбаттасқан Бақберген Амалбеков,
«Арқа ажары» газетінің шолушысы.
Степногорск қаласы.
Суреттерді түсірген Төлеген Қосшығұлов.

Пікір қалдыру

Міндетті өрістер таңбаланған Обязательные поля помечены *