Асыл тұқымды қара малды көбейтіп, пайдасын көрмекші

Елтай ауылында орналасқан «Ел-Хан» шаруа қожалығы «Сыбаға» бағдарламасының аясында ет бағытында 100 бас асыл тұқымды ірі қара сатып алды. Ауыл шаруашылығында ұрпақтар сабақтастығын жалғастырып отырған Байжановтар әулеті адал еңбектерімен көзге түсіп жүрген жандар.

Шаруа қожалығының басшысы Уәлихан Байжановтың әкесі Елтай Сартайұлы жұмыс десе ішер асын жерге қоятын майталман механизатор болған. Еңбек ардагері өзінің адал еңбегімен он баласына жоғары білім әперді. Бүгінгі таңда Уәлихан Байжанов әкесінің игілікті ісін одан әрі жалғастырып отыр.
2010 жылдан бері 250 гектар алқапта жайқалтып егін, 180 гектар жайылымда мал өсіріп келемін. Бұрын 70 бас жергілікті тұқымды ірі қара мал бақтым. Олар аз салмақ қосатын. 2016 жылы өз шаруашылығымның деңгейін асыл тұқымды шаруашылық деп өзгерттім,–дейді шаруа қожалығының басшысы бізбен әңгімесінде. Өткен жылы Уәлихан Байжанов ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қорынан «Сыбаға» бағдарламасы жөнінде сұрап білді. Бағдарлама жағдайы шаруа қожалығы үшін жеңіл болып шықты. Мұнда 70 миллионға дейінгі несие 15 жылға беріледі. Мөлшерлеме 14 пайызды құрайды. Дегенмен, 10 пайызын мемлекет субсидиялайды. Шаруа қожалығы тек қана 4 пайызын төлейді. Уәлихан Байжанов «Сыбаға» бағдарламасы кез-келген шаруашылық үшін қолайлы екенін айтады. Ол мал мен техника сатып алу үшін 42 миллион теңге несие алды. Бұл қаржыға абердин-ангус тұқымдас ірі қара сатып әкелді.
Сыйақыны жарты жылда бір рет, негізгі қарызды жылына бір рет төлеймін.Бұланды ауданында несие алған екінші шаруашылықпыз. «Нұрлы жол» шаруа қожалығы да 100 бас асыл тұқымды ірі қара сатып алды,–дейді Уәлихан Байжанов. Өтінімді өз міндетін орындай алатын, инфрақұрылымы мен жайылым жері бар кез-келген шаруашылық бере алады. «Сыбаға» бағдарламасы 20 үйі бар Елтай ауылының етек жеңін жинауға мүмкіндік берді. Мұнда бұрын жұмыс болмады. Жергілікті ірі қара мен асыл тұқымды ірі қараның айырмашылығы көп. Алғашында жергілікті тұрғындар түсі қара әрі мүйізсіз ангустарды тамашалаумен болды.
Бұл малдың тұқымын өзім таңдадым. Өйткені, ол тәулігіне орташа 500-650 грамм, керсінше жергілікті бұзау 250 грамм салмақ қосады. Сондықтан, ангус тиімді, – дейді шаруа қожалығының басшысы. Бұл шаруашылыққа түс кезінде бардық. Оттыққа бас қойған асыл тұқымды малдар бізге де қарап қояды. Олар бір ай бұрын Қостанай облысындағы «Терра» серіктестігінен әкелінген болатын. Негізінен абердин-ангус тұқымдас етті ірі қара Канададан шыққан. Осындай еттен дәмді тағамдар дайындалады. Ангус төлдерінің туғандағы салмағы 25-30 келіні құрайды. Бұл бұзауларды бір жылға дейін мал бордақылау алаңына тиімді бағамен тапсыруға болады. Одан әрі бұландылық шаруашылықтың еті экспортқа шығарылады.
Канаданың ауа райы біздің өңірдің табиғатына ұқсас болғандықтан, ірі қаралар жергілікті жерге бірден үйренді. Негізінен бұл жануарлар аязға шыдамды. Далада еркін жүреді. Күн сайын малды тексереміз. Қазір олардың салмағы 300-320 келі, көктемде 370 келіге дейін жетеді. Әзірше табында тек қана бір жарым жылдық сиырлар жүр. Көктемде жасанды түрде ұрықтандырып, алғашқы төлін аламыз,–дейді қожалық басшысы. Келешекте мал басын 500 басқа жеткізу жоспарланған. Осы орайда, шаруашылық ветеринар мен малшылар санын көбейтуді межелеп отыр. Өйткені, мал баққанға бітеді. Қазір мұнда 4 малшы мен бір механизатор еңбек етеді. Несиенің арқасында шаруашылық техника паркін жаңартты. Жаңа «Беларусь» тракторы мен шөп орағыш қондырғысын сатып алды. Мұның бәрі мал азығын дайындау үшін қажет. Мал күйлі болу үшін оның азығы да құнарлы болуы тиіс.
Өңірдің барлық фермерлерін жеңілдікпен несие алуға шақырамын. Біз сияқты шағын шаруашылықтың несие алуға мүмкіндігі болса, өзгелері де ала алады. Ауыл шаруашылығының бізге арқа сүйейтіні белгілі. Бізден неғұрлым көп жұмыс талап етілсе, мемлекет соншалықты қолдау көрсетуде. Мемлекеттің шаруашылыққа беретін несие мен субсидиясында көп жеңілдік қарастырылған. Осы орайда, шетелдік ірі қараның бір басына 225 мың теңгеден, бордақылау алаңына тапсырылған бұқалақтың әр келісіне 200 теңгеден төленеді. Сөйтіп, «Сыбаға» бағдарламасы ауыл тұрғындарына қажетті әрі тиімді болып отыр.
Айнұр ҚАЛИЕВА,
Бұланды ауданы әкімінің
баспасөз хатшысы.

Пікір қалдыру

Міндетті өрістер таңбаланған Обязательные поля помечены *