Category Archives: Жаназық

Қазақ болсақ, ана тіліне жанымыз ашитын қазақ болайық

Құрметті Ақмола облысының тұрғындары!

Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі. Мемлекеттік тіл өз мәртебесіне сай болуы үшін, қазақ тілі бүгінгі қоғамның әр саласында кеңінен қанат жаюы үшін әр азамат келесі үш міндетті өз мойнына алуы керек.

Эльбрустың ұлы, малқардың мақтанышы

Қазақ халқының ұлттық және рухани жаңғыруын көздейтін Қазақстан Президентінің «Рухани жаңғыру» бағдарламасы ТҮРКСОЙ халықаралық

Мәлік Ғабдуллиннің жанашырлығы

Жақсылықты сүйген, ұлтқа, жершілдік пен руға бөлмеген, әділдіктен ауытқымай, адам бойындағы асыл қасиеттерді жазбай таныған Мәлік Ғабдуллиннің жақсылық жасамаған, көмек қолын созбаған адамдары кемде-кем шығар.

Әрине, суыт хабар!..

Күні кеше қатар жүріп, қатар қалам тербеп, жауынгер жанр – журналистиканың жалауын бірге көтеріскен дарынды журналист, іскер басшы облыстық «Акмолинская правда» газетінің бас редакторы Валентина Викторовна Косянюк ауыр сырқаттан айыға алмай, өмірден мезгілсіз өтіп кетті. Өкінішті-ақ, әрине!

Қазақ білсін!

Бауыржан Момышұлы: «Ұлыңыздың басынан сипамаңыз!»

Бұрын қазақтар ер баланы еркелеткенде басынан сипамаған. Арқасынан қаққан. «Басынан сипау ұл баланы аяп, мүсіркеу сезімдерін туғызады, төмен

Халқының жүрегіндегі Есенберлин

Мен өзімнің туған жерім Атбасар қаласына келген сайын, осы шаһардың орталық алаңындағы Ілияс Есенберлиннің ескерткішіне және жазушының

Тарихи оқиғаның желісі

Мағжан Жұмабаев атындағы Ақмола облыстық әмбебап-ғылыми кітапханасында жуырда ғана 75 жасқа толған көрнекті ақын-жазушы, драматург, «Құрмет» орденінің иегері Төлеген Қажыбайдың «Қансоқта» және «Қанды қасап» романдарының тұсаукесері болып өтті.

Бауыржан Момышұлы: Қазаққа орынсыз тағылған екі кінә

–Кейбіреулер қазақ жалқау дейді. Бұған сіз қандай көзқарастасыз?
–Бұл түбірімен қате пікір. Қазақ ешуақытта жалқау болып көрген емес. Оны жалқау дейтіндер ақылды надандар емес, ақылсыз надандар!
Қазаққа – көшпенді, жалқау деп орынсыз тағылған екі кінә бар. Екеуі де – оттауизм. Қазақ ешуақытта көшпенді болған емес, қазақ – отырықшы. Ол сығандар секілді бір елден екінші елге көшіп жүрген жоқ қой. Өз жерінде малдың ыңғайына қарай жаз жайлауына, қыс қыстауына қоныс аударғанды сендер көшпенді деп оттап жүрсіңдер. Бұл тарих кешірмейтін қателік.

Қырғи тілді Қожамбет ақын

XIX ғасырдың екінші жартысы мен XX ғасырдың басында өмір сүрген айтулы ақындардың бірі Қожамбет Ордабайұлы. Нақтырақ айтқанда, 1858 жылы туып, 1932 жылы өмірден өткен. Ақынның туған жері Солтүстік Қазақстан облысына қарасты Бірлік ауылы. Руы Атығай. Әкесі Ордабай ауқатты адам болыпты. Ал, анасы Сұлуман Ұлытау өңірінің қызы екен. Әке баласының болашағын ойлап, арабша молдадан сауатын аштырған. Қадімше жазып, оқуды үйренген Қожамбет есейе келе сауда-саттыққа, ел билеу істеріне араласа жүріп, орыс тілін де меңгереді.

Есенберлин әлемі

Жазушы Ілияс Есенберлиннің өмірі Ұлы Отан соғысы, саяси қуғын-сүргін кезеңімен тұспа-тұс келді. Жастайынан ілім-білімге құмар ол сондай қиын дәуірде жақсы білім алып, қиындықпен күресе жүре қызметте де, шығармашылықта да көп жетістіктерге қол жеткізді. Отан соғысында жараланып, жарақатына орай елге қайтарылған Ілияс Есенберлин Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің аппаратында нұсқаушы болып жұмыс істейді. Бірақ, 1950-ші жылдардың басында оған қарсы билік қылмыстық іс қозғайды.

Бір мезеттік сәлем

Астанада тұратын ағайынымыз баласын үйлендірген. Ой саларлық тойдың өн бойы ұлттық нақышта өткен. Сол үйге тағы келіп тұрмыз. Ағайынымыз немерелі болған. Алдымен есікті келін ашты. Иіліп тұрып сәлем салды. «Көп жасаны» айтып, көңілім көкке жетіп қалды. Қатты қуандым.

Сойылған малдың тісін не үшін қағамыз

немесе маңдайы не үшін тілінеді?

Ер адамның киімін баспа!

ХVІІІ ғасырда Қазақстанның батыс өңірінде Есенгелді атты кісі тұрмыс кешеді. Ол жеті атасынан бері бай, мал-жаны мыңғырған адам болса керек. Нағыз шынжыр балақ, шұбар төс дәулетті адам екен. Болыс болып, ел де билейді. Оның тоқалынан Бекей есімді ұл болыпты. Бекей орысша сауаты өте жоғары, көзі ашық жігіт екен.

Анамыздай жан еді…

1961 жылдың қоңыр күзінде Никита Хрушевтің пәрменімен сол тұста Целиноград атанған Ақмола облысының «Есіл правдасы» газетінің есігін имене аттаған мектепті жаңа бітірген жас қыз бар өмірі осы редакцияда өтерін, кейін өзі айтатындай «қыз болып келіп, кемпір болып шығатынын» білді деймісің. Иә, Бағдат Ахмедияқызы Рысмұхамедова апамыздың бар саналы өмірі, тірлігінің ең қызықты шақтары бүгінгі «Арқа ажары» газетінің редакциясында өтті. Осында жүріп тұрмыс құрып, ана, кейінірек немере, тіпті шөбере сүйіп әже атанды.

Жәпек батыр

Қазақ халқының тарихындағы жат жұрттықтармен күрестің ерлік дәуірі болған Абылай заманының айтулы тұлғалары Бөгенбай, Қабанбай, Малайсары, Олжабай сияқты батырлар қатарында есімі зор құрметпен аталуға тиісті батырдың бірі – Шоқан Уәлиханов «әйгілі Құдайберлі-Атығай руының батыры» (знаменитый батыр из рода Қудайберди-Атыгай Жапек батыр) деп әспеттеген Жәпек батыр. Құдайберлі Жәпек батырдың шыққан тегін шежіре бойынша таратар болсақ, шежіре дерегі бойынша арғын тайпасының құрамындағы жеті момынның іргелі руы 12 ата Атығай: Құдайберлі, Бәйімбет, Бағыс, Баба, Ақкиік, Қойлы, Құлансу, Бабасан, Қадір, Елтоқ, Сары, Есентаңырық, Сүйіндікқара деп бөлінеді. Жәпек батыр осы он екі ата ішіндегі жолы үлкен аға баласы саналатын Құдайберліден тарайды.