Сауда және тұтынушы
Қазіргі әлемде өнімнің сапасы мен шығу тегі тұтынушылар үшін маңызды рөл атқарады. Қазақстанда тауарлардың бірегейлігін растайтын құралдардың бірі – географиялық нұсқау болып табылады.
Географиялық нұсқау зияткерлік меншіктің жаңа, бірегей объектісі. «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне зияткерлік меншік саласындағы заңнаманы жетілдіру және мемлекет кепілдік берген заң көмегін көрсету мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2022 жылғы 20 маусымдағы Қазақстан Республикасының Заңымен зияткерлік меншіктің жаңа объектісі – «географиялық нұсқау» енгізілді.
«Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары, географиялық белгілер және тауарлардың шығарылған жерінің атаулары туралы» Заңына сәйкес географиялық нұсқау – белгілі бір сапасы, репутациясы немесе өзге де сипаттамалары оның географиялық шығу тегімен елеулі түрде байланысты болатын географиялық объектінің аумағынан шыққан өнімді сәйкестендіретін белгі.
Өнімді өндіру кезеңдерінің кем дегенде біреуі берілген географиялық объектінің аумағында өтуі керек, бұл оның сипаттамаларының қалыптасуына айтарлықтай әсер етеді. Белгілеу белгілі бір елді мекенге қатысты өнімнің шыққан жерін көрсетсе ғана географиялық нұсқау функцияларын орындай алады. Ол ұзақ тарихы бар және шыққан жерімен, оның табиғатымен және мәдениетімен тығыз байланысы бар ауыл шаруашылығы өнімдерін, тамақ өнімдерін, шараптар мен алкогольді ішімдіктер, қолөнер және өнеркәсіп өнімдерін белгілеу үшін қолданылады.
Тіркеу арқылы географиялық нұсқау қауіпсіздігі және қорғау Қазақстанның әртүрлі аймақтарында өндірілетін тауарлардың ұлттық брендингінің дамуына, сондай-ақ, олардың әлемдік нарықта танылуын, инвестициялық тартымдылығын арттыруға және туристік индустрияны дамытуға ықпал етеді. Географиялық нұсқау пайдалану құқығын алу үшін алдымен, сараптама ұйымына өтініш беру керек. Тіркеуден кейін географиялық нұсқау пайдалану құқығының иесі оны пайдаланудың айрықша құқығына ие болады, ол географиялық нұсқау Мемлекеттік тізілімінен үзінді көшірмемен куәландырылады.
Географиялық нұсқаманы тіркеудің өнімнің белгілі бір сапасы, беделі немесе оның географиялық шығу тегімен елеулі түрде байланысты басқа да сипаттамалары сақталған жағдайда мерзімі шектеусіз. Сондай-ақ, Қазақстанның әрбір өңірінде ГН ретінде тіркелу үшін әлеуеті жоғары өнімдер бар екенін атап өткен жөн.
Бүгінгі таңда Қазақстан Республикасы географиялық нұсқауларының мемлекеттік тізілімінде Ақмола облысы бойынша 8 өнім тіркелген. Олар «Көкшетау балмұздақ», «Көкшетау майы», «Бурабай балы», «Көкшетау сабыны», «Көкшетау қоюландырылған сүті», «Көкшетау тастары», «Көкшетау ысталған палауы» және «AQUA BURABAY».
Географиялық нұсқаулар тауар атауын заңды түрде қорғау ғана емес, бұл ұлттық дәстүрлерді сақтау, қазақстандық өнімдердің беделін арттыру және өңірлердің экономикасын қолдау мүмкіндігі. Бұл бағытты дамыту Қазақстанға сапалы және бірегей тауарлардың әлемдік нарығында лайықты орын алуға мүмкіндік береді.
Осылайша, географиялық нұсқаулары бар өнімдер елдің визит кәртішкесі ғана емес, сонымен бірге, оның экономикалық өсуінің қуатты факторы бола алады.
Диана ҚОҢҚАЕВА,
Ақмола облыстық әділет департаментінің зияткерлік меншік құқықтары
бөлімі басшысының міндетін атқарушы.
9 Total Views , 1 Views Today