ƏКІМ – ЕЛ ІШІНДЕ
Ақмола облысының әкімі Марат Ахметжанов Ерейментау ауданына жұмыс сапары барысында ет кластерін дамыту және өңірдің экспорттық әлеуетін нығайту перспективаларын талқылаған кеңеске қатысты.
Сондай-ақ, экологиялық жағынан таза сиыр мен қой етін өндіру және өңдеу бойынша ауқымды жобаларды жүзеге асырып жатқан «Торғай» консорциумында, «Ерейментау Астық-2014» және «Жаңа-Береке-Репродуктор» жауапкершілігі шектеулі серіктестіктерінде болды.
– Мал шаруашылығы кластері Ерейментау ауданының агроөнеркәсіп кешенін дамытудың негізгі бағыттарының біріне айналып отыр, – деп атап өтті облыс әкімі Марат Ахметжанов ауданға жұмыс сапары барысында.
2020 жылы Қазақстандағы қалмақ тұқымдас малдың жалпы саны 21 мың бас болса, соңғы бес жылда 75 мыңға дейін өсті. Торғай кентінде 7500 бас малға арналған екі жоғары технологиялық асыл тұқымды мал шаруашылығы дамып отыр. Сондай-ақ, 40 мың басқа арналған мал бордақылау алаңы салынады. Өткен жылы облысқа Жамбыл және Алматы облыстарынан 4400 бас асыл тұқымды мал әкелінді. Солтүстік аймақтың климаттық жағдайлары бұл тұқымды өсіруге өте қолайлы. Қалмақ тұқымды малдар өте төзімді және жайылымда да, қораларда да өзін жайлы сезінеді, жемшөп жағынан қарапайым. Сиырлар биылғы қысты ашық қорада жақсы өткізді, олар қыстың 40 градус аязына жақсы бейімделсе, 50 градус ыстыққа шыдамды. Біз табынымызды 100 мыңға дейін көбейтуді жоспарлап отырмыз. Жас малға ерекше көңіл бөлеміз. Бұл 5-6 айлық бұзаулардың жоғары өнімділік көрсеткіштерін қамтамасыз етеді, – дейді қалмақ мал тұқымы республикалық палатасының директоры Мирас Ғаббасов.
– Қалмақ тұқымды мал шаруашылығы жобасы жергілікті фермерлермен зәкірлік ынтымақтастықтың үлгісі ретінде қызмет етеді. Біздің мақсатымыз – бизнес жобаларымызды жүзеге асыру ғана емес, сонымен қатар, ауыл тұрғындарына қазіргі заманғы ет шаруашылығының негіздерін үйрету. Облыс әкімдігінің қолдауымен фермерлерді тауарлық несиелеу бағдарламасы әзірленді. Біз асыл тұқымды малды бордақылауды толық қамтамасыз етуге дайынбыз, – деп атап өтті Торғай консорциумының кеңесшісі Гүлмира Исаева.
– Мал шаруашылығы – өңіріміздің ең үлкен бір байлығы. Жақын арада ауданда осы саладағы шаруашылықтарымызбен мақтанатын боламыз. Біз фермерлердің ет өндіру кластерін дамытуға мүдделіміз әрі қолдау көрсетуге дайынбыз. Мемлекеттік көмек жедел, тиімді және уақтылы болуы керек. Біз бірнеше мемлекеттік бағдарламаларды біріктіріп, ветеринарлық қадағалауды қамтамасыз етеміз. Мысалы, ұсақ шаруашылықтар үшін асыл тұқымды бұқаларды ұстау қымбатқа түседі, ал, мұнда асыл тұқымды мал табындарын жыл сайын жаңартуға болады. Біздің мақсатымыз – ауыл шаруашылығын дамытуға тосқауыл болатын қажетсіз кедергілерді жою, – деп атап өткен облыс басшысы «Ерейментау-Астық» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі екі жылдан астам уақыт бойы Таяу Шығысқа жас қой төлін жіберіп келе жатқанын да жеткізді.
– Біз апта сайын Катарға екі тонна қой етін әуе арқылы жөнелтеміз. Біздің өнімдер керемет дәмінің арқасында жоғары бәсекеге төтеп береді, – деп атап өтті компания директоры Айдар Нығметов.
Сонымен қатар, кәсіпорын «Алтын таға» брендімен ет өнімдерін де шығарады. Сиыр етінен жасалған стейктер, ветчина, шұжықтар, өздерінің дәмділігінің арқасында елорда тұрғындары мен облыс қонақтары арасында жоғары сұранысқа ие.
– Ерейментауда өндірілген қой еті қазірдің өзінде жоғары сапалы өнім саналады, облыс ет кластерінің орталығына айналуда. Біз экспорт көлемін арттыруға тиіспіз. Бұған облыс орталығының әуежайын жаңғырту арқылы септігімізді тигіземіз, ол жүк хабына айналады. Ал, бюджеттің алғашқы түсімдері менің жауапкершілігіммен осы кәсіпорынды бюрократиясыз дамытуға бағыттайды, – деп түйіндеді облыс әкімі Марат Ахметжанов.
– Ақмола облысы Президент ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің екінші форумында белгілеген мал шаруашылығы саласындағы стратегиялық міндеттерді іске асыруды жалғастыруда. Өңір еліміздегі мал шаруашылығы өнімінің әрбір оныншы келісін өндіреді, құс еті бойынша көш бастап келеді (нарықтың 30 пайызы) және тағамдық жұмыртқа өндірісінің елеулі үлесін қамтамасыз етеді. 2026 жылға арналған негізгі міндет – «егістен сөреге дейін» жабық цикл қағидаты бойынша агроөнеркәсіптік кешеннің жоғары технологиялық моделіне көшу. Бұл өңір ішінде қосылған құнды арттыруға мүмкіндік береді, – деп атап өтті өңір басшысы.
Мал шаруашылығын дамыту орталығы ретінде Ерейментау ауданы айқындалды. Мұнда «Соколинки и К» ЖШС, «Торғай» ЖШС және «Номад» ЖШС қатысуымен жалпы қуаттылығы 37 мың бастан асатын ет кластері қалыптастырылуда. Жоба аясында 300-ге дейін фермерлік шаруашылық құру көзделген. Қосымша қой шаруашылығы дамытылып, бордақылау алаңдары жаңғыртылуда. Қаржыландыру, оның ішінде, «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы жүзеге асырылуда.
Ақмола облысының ауыл шаруашылығы және жер қатынастары басқармасының басшысы Нұрбек Бадырақов жобаны іске асыру барысында 16,4 миллиард теңге көлемінде жеке инвестиция тарту жоспарланғанын, оның 5 миллиард теңгесі игерілгенін хабарлады. Қазіргі уақытта шамамен 4,4 мың бас ірі қара малдың аналық басы әкелінді.
– Ет кластері асыл тұқымды мал өсіруді және фермерлік кооперацияны өнеркәсіптік бордақылаумен біріктіретін бірыңғай жабық циклді қалыптастырады. Бұл өз айналасында шағын және орта бизнестің толыққанды экожүйесін құруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде 240 тұрақты және шамамен, 500 маусымдық жұмыс орны ашылады. Жобаны іске асыру жыл сайын 7 мың тоннаға дейін ет экспорттауға және бюджетке шамамен 1,3 миллиард теңге көлемінде салық түсімдерін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, – деді басқарма басшысы.
Кеңес қорытындысы бойынша халықты кооперативтік жобаларға тартуды күшейту және жобалардың іске асырылуын бақылауды қамтамасыз ету тапсырылды. Ауыл шаруашылығы басқармасы, «Көкше» ӘКК, ветеринарлық қызметтер мен қаржы институттары жергілікті ауыл шаруашылығы тауар өндірушілеріне үйлестіруді, сүйемелдеуді, санитарлық қамтамасыз етуді және басым қаржыландыруды қамтамасыз етуі тиіс. Барлық іс-шаралар белгіленген мерзімде нақты өндірістік және экономикалық көрсеткіштерге қол жеткізе отырып аяқталуы қажет.
Асылай ҚАДЫРҚЫЗЫ,
Вероника БУРДА.
Ерейментау ауданы.
