Қазақ тілі – халқымыздың рухани қазынасы, ұлттық болмысымыздың айнасы, тәуелсіздігіміздің маңызды нышандарының бірі. Тіл – ұлтты ұлт ретінде танытатын, оның тарихын, мәдениетін, салт-дәстүрі мен дүниетанымын ұрпақтан ұрпаққа жеткізетін баға жетпес құндылық. Сондықтан мемлекеттік тілді дамыту, оның қоғамдық өмірдегі қолданыс аясын кеңейту – еліміздің әрбір азаматына ортақ міндет.
Жаңа Конституцияның 9-бабына сәйкес, Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі. Бұл норма қазақ тілінің мемлекет өміріндегі айрықша орнын айқындап, оның қоғамдық қатынастардың барлық саласында қолданылуына негіз болады. Мемлекеттік тілдің мәртебесін нығайту – тек заң талаптарын орындау ғана емес, сонымен қатар ұлттық құндылықтарды сақтау мен ел болашағына деген жауапкершіліктің көрінісі.
Бүгінде елімізде қазақ тілін үйренуге, оның қолданыс аясын кеңейтуге және тілдік ортаны қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінуде. Осы бағытта Ақмола облысында да жүйелі жұмыстар жүргізіліп келеді. Өңірде жұмыс істейтін тіл орталықтары мемлекеттік тілді оқытуға, азаматтардың тілдік сауаттылығын арттыруға және қазақ тілінде еркін қарым-қатынас жасау дағдыларын қалыптастыруға бағытталған.
Тіл орталықтарының қызметі – мемлекеттік тілді меңгергісі келетін азаматтарға қолдау көрсетудің маңызды тетіктерінің бірі. Мұнда тыңдаушылар қазақ тілінің әліпбиі мен грамматикасын үйреніп қана қоймай, күнделікті тұрмыста, қоғамдық ортада және кәсіби қызмет барысында тілдік білімдерін қолдануға машықтанады. Оқыту барысында ауызекі сөйлеу, мәтін оқу, жазу, сөздік қорды байыту және еркін пікір алмасу дағдыларына басымдық беріледі.
Мемлекеттік тілді үйренуге әртүрлі жастағы және түрлі салада қызмет ететін азаматтардың қызығушылық танытуы – қоғамдағы оң үрдістің белгісі. Әсіресе, мемлекеттік тілді меңгеруге ниетті өзге этнос өкілдерінің қатарға қосылуы қоғамдық келісім мен өзара құрметтің нығаюына ықпал етеді. Себебі тіл – адамдарды жақындастыратын, ортақ құндылықтар төңірегінде біріктіретін маңызды құрал.
Қазақ тілін білу – бүгінгі заманның талабы ғана емес, сонымен бірге ел өміріне белсенді араласудың, қоғаммен етене байланыс орнатудың мүмкіндігі. Мемлекеттік тілді меңгерген азамат еліміздің мәдениеті мен тарихын тереңірек танып, ұлттық дәстүрлердің мәнін түсіне алады. Ал күнделікті өмірде қазақ тілінде сөйлесу оның табиғи қолданыс ортасын қалыптастырады.
Тілдің дамуы ең алдымен оның күнделікті қолданысына байланысты. Отбасында, білім беру мекемелерінде, еңбек ұжымдарында, қоғамдық орындарда қазақ тілінде сөйлесуге жағдай жасау – мемлекеттік тілдің беделін арттыруға бағытталған нақты қадамдар. Бұл ретте білім беру ұйымдарының, мәдениет мекемелерінің, мемлекеттік органдар мен қоғамдық бірлестіктердің атқаратын рөлі ерекше.
Әсіресе, өскелең ұрпақтың мемлекеттік тілге деген құрметін қалыптастыру маңызды. Баланың тілге деген қызығушылығы отбасынан басталып, мектепте жалғасын табады. Сондықтан жас ұрпаққа қазақ тілінің байлығы мен көркемдігін таныту, оны күнделікті қарым-қатынаста қолдануға ынталандыру – болашаққа бағытталған маңызды жұмыс.
Сонымен қатар мемлекеттік тілді дамытуда тіл үйренушілерге қолайлы жағдай жасау, оқыту әдістемелерін жетілдіру, заманауи ақпараттық технологияларды пайдалану да өзекті. Әлеуметтік желілерде, бұқаралық ақпарат құралдарында және интернет кеңістігінде сапалы қазақтілді контенттің көбеюі тілдің заманауи ортадағы мүмкіндіктерін кеңейтеді.
Мемлекеттік тілдің өркендеуі – бір мекеменің немесе жекелеген ұйымның ғана міндеті емес. Бұл – бүкіл қоғамның ортақ ісі. Әрбір азамат қазақ тілін үйренуге, оны құрметтеуге және күнделікті өмірде қолдануға өз үлесін қоса алады. Бірі тіл курстарына қатысып, білімін жетілдірсе, енді бірі балаларына ана тілінде тәрбие беріп, қоғамдық ортада қазақ тілінде сөйлесу арқылы үлес қосады. Осындай қарапайым әрі жүйелі қадамдар мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейтуге жол ашады.
Тіл – елдіктің белгісі, халықтың рухани тірегі. Қазақ тілінің дамуы мен өркендеуі еліміздің болашағымен тікелей байланысты. Сондықтан мемлекеттік тілге деген құрмет сөз жүзінде ғана емес, күнделікті іс-әрекетте көрініс табуы тиіс.
Сандықтау ауданының тіл орталығының жұмысы, мемлекеттік тілді оқытуға бағытталған бастамалар мен қоғамдық қолдау – осы мақсаттағы маңызды жұмыстардың бір бөлігі. Алдағы уақытта да бұл бағыттағы жұмыстар жалғасын тауып, қазақ тілінің қоғам өміріндегі орны нығая түсетініне сенім мол.
Мемлекеттік тілді құрметтеу – елді құрметтеу. Қазақ тілінің мәртебесін көтеру – ортақ жауапкершілігіміз. Тіліміз тұғырлы, бірлігіміз ғұмырлы болсын!
Шәкіров Серғазы Алдабергенұлы,
Сандықтау ауданының қоғамдық кеңестің мүшесі, білім саласының ардагері
