Өңірлік коммуникациялар қызметінде «Дауыс» республикалық-қоғамдық бірлестігінің Ақмола облыстық филиалының төрағасы Ерлан Закирьянов бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерімен кездесу өткізді. Брифингте Ерлан Жәкімұлы референдум өткізу процесін бақылау бойынша коалицияның атқарған жұмысының қорытындылары туралы баяндап берді.
Ақмола облысында өткен референдум барысында қоғамдық бақылаушылардың коалициясы сайлау процесінің ашық әрі заң талаптарына сай өтуін қамтамасыз ету мақсатында ауқымды жұмыс жүргізді. Бұл бастама азаматтық қоғам өкілдерінің белсенді қатысуымен жүзеге асырылып, бақылау жүйесін ұйымдастыру, бақылаушыларды даярлау және түрлі қоғамдық ұйымдармен өзара іс-қимыл орнату арқылы іске асырылды.
Коалиция референдумға дайындық жұмыстарын 16 ақпаннан бастап қолға алды. Жалпы алғанда, жұмысқа шамамен 1400 бақылаушы тартылды. Олардың 700-і аумақтық сайлау комиссияларында тікелей жұмыс істесе, 34 мобильді бақылаушы қала және аудан орталықтарында бақылау жүргізді. Мұндай жүйе дауыс беру процесін кең ауқымда қамтып, ақпаратты жедел жинауға мүмкіндік берді.
Бақылаушыларды сапалы даярлау жұмыстары ерекше назарда болды. Осы мақсатта семинарлар мен дөңгелек үстелдер ұйымдастырылып, олардың барысында нақты жағдайлар мен заңнаманы қолдану мәселелері талқыланды. Оқыту әр аудан мен өңірде жүргізілді. Бұл бақылаушылардың құқықтық сауаттылығын арттырып, сайлау заңнамасын дұрыс түсінуіне және бақылау жұмысының сапасын көтеруге ықпал етті.
Референдумды бақылау жұмыстары Қазақстан Республикасының Конституциясы мен сайлау туралы заң талаптарына негізделді. Сонымен қатар, сайлау мәдениеті мен тәртіп нормалары да басты назарда болды. Мұндай құқықтық негіз бақылау процесінің дұрыс ұйымдастырылуына және ықтимал заң бұзушылықтардың алдын алуға мүмкіндік берді.
Жұмыстың тиімді жүргізілуі үшін арнайы штаб құрылып, оның құрамына 3–4 адам кірді. Штаб бақылаушылардан келіп түскен ақпаратты жинақтап, кеңес беріп, туындаған мәселелерді шешуге көмектесті. Бұл бақылаушылар арасындағы байланысты нығайтып, барлық процестің үйлесімді жүруін қамтамасыз етті.
Бақылаушылардың құрамы қоғамның түрлі топтарының өкілдерінен қалыптасты. Олардың қатарында ардагерлер мен ақсақалдар, білім беру және мәдениет саласының белсенділері, университет студенттері мен оқытушылары болды.
Сонымен қатар, әріптестеріміз өңіріміздегі Шоқан Уәлиханов, Абай Мырзахметов университеттерінің болашақ заңгерлерімен кездесулер өтті. Мұндай әртүрлілік қоғамдық бақылаудың кең ауқымды әрі өкілді сипат алуына ықпал етті.
Сол сияқты, бақылау жұмыстары басқа қоғамдық ұйымдармен бірлесіп жүргізілді. Олардың қатарында Бурабайдағы волонтерлік корпус, Атбасардағы «Светлое сердце» ұйымы және Республикалық азаматтық альянс бар. Бұл ұйымдар арасындағы ынтымақтастық бақылау аясын кеңейтіп, тәжірибе алмасуға және өзара қолдауды нығайтуға мүмкіндік берді.
Жалпы алғанда, Ақмола облысында жүргізілген бұл жұмыс азаматтық қоғамның сайлау процестеріне қатысуының тиімді үлгісін көрсетеді. Жүйелі дайындық, бақылаушыларды оқыту және қоғамдық ұйымдардың бірлескен әрекеті референдумның ашық әрі заң талаптарына сәйкес өтуіне жағдай жасады. Мұндай тәжірибе сайлау және референдум рәсімдерінің айқындығын арттырып, қоғамның демократиялық институттарға деген сенімін нығайтуға ықпал етеді.
Бейбарыс ШАЛАБАЕВ,
«Арқа ажарының» өз тілшісі.
